← Zuren, basen en pH

Uitleg, voorbeelden en zelf oefenen

Zuur-base-indicatoren: kleuren en omslagtrajecten

Een zuur-base-indicator verandert van kleur binnen een bepaald pH-gebied: het omslagtraject. Met de kleur kun je de pH schatten of aangeven aan welke kant van een traject de oplossing ligt. Een kleur is meestal geen exacte pH-meting.

Welke informatie geeft een indicator?

Gebruik de kleurenkaart van het product of de gegevens in je opgave. Universeelindicator is een mengsel dat verschillende kleuren over een breed gebied kan geven.

IndicatorTypische informatie
LakmoesRood in zuur, blauw in basisch; beperkte pH-informatie
UniverseelindicatorpH-schatting via de bijbehorende kleurenkaart
FenolftaleïneKleurloos naar roze rond pH 8,2–10

Het omslagtraject is een gebied, geen punt

Fenolftaleïne is bij neutrale en zure pH doorgaans kleurloos. Je kunt uit “kleurloos” dus niet afleiden dat de oplossing beslist zuur is. Een licht basische oplossing onder het omslagtraject kan ook kleurloos blijven.

Indicatoren bestaan uit vormen met verschillende kleuren. Hun verhouding verandert met pH. In het omslagtraject kunnen mengkleuren voorkomen.

Een geschikte indicator kiezen

Als je een titratie-eindpunt wilt herkennen, moet het omslagtraject passen bij de scherpe pH-verandering in die titratie. Een willekeurige indicator is niet altijd geschikt.

Werk het stap voor stap uit

Een oplossing kleurt met fenolftaleïne roze. Kun je zeggen dat pH precies 9 is?

  1. Roze wijst onder de gebruikelijke omstandigheden op een pH in of boven het omslaggebied.
  2. Verschillende pH-waarden kunnen een roze kleur geven.
  3. Gebruik een pH-meter als je een nauwkeuriger meetwaarde nodig hebt.

Nee: de kleur geeft een gebied, geen unieke pH.

Test jezelf

Vraag 1 van 3

Kleurloze fenolftaleïne bewijst dat een oplossing zuur is.