← Chemische reacties

Reactie-energie

Exotherme reactie: uitleg, energiediagram en oefenen

Bij een exotherme reactie geeft het reagerende systeem netto energie af aan de omgeving. Bij constante druk is de reactie-enthalpie ΔH negatief. De producten liggen dan lager in enthalpie dan de beginstoffen.

Een exotherm energiediagram lezen

Volg de lijn van beginstoffen naar producten. De producten liggen lager: er wordt netto energie afgestaan. De top onderweg laat de energiebarrière zien. De verticale as stelt hier enthalpie voor; de horizontale as het verloop van de reactie, niet de tijd.

beginstoffenproductenenthalpiereactieverloop →ΔH < 0
De producten liggen lager in enthalpie dan de beginstoffen. De top toont de activeringsenergie; de curve is schematisch.

Waarom moet je soms eerst energie toevoegen?

Exotherm betekent niet dat een reactie vanzelf direct begint. Er is vaak activeringsenergie nodig om de reactie op gang te brengen. Een ontsteking kan die energie leveren. Vergelijk de hoogte van de barrière met de hoogte van de beginstoffen; verwar die barrière niet met het verschil tussen begin- en eindniveau.

Exotherm en endotherm vergelijken

Een temperatuursstijging in de omgeving kan een aanwijzing zijn, maar een gemeten temperatuur hangt ook af van warmteverlies en meetomstandigheden. Kijk in een opgave naar welke energieoverdracht of welk diagram wordt beschreven.

KenmerkExothermEndotherm
Netto energieNaar de omgevingVan de omgeving opgenomen
ΔH bij constante drukNegatiefPositief
Productniveau in het diagramLagerHoger

Foutendetective: energie komt vrij bij het breken van bindingen?

Het verbreken van bindingen kost energie. Het vormen van nieuwe bindingen levert energie op. Bij een exotherme reactie is de opbrengst van bindingvorming netto groter dan de benodigde energie voor het verbreken van de oorspronkelijke bindingen.

Test jezelf

Vraag 1 van 3

De producten liggen lager dan de beginstoffen in een enthalpiediagram. De reactie is…