← Atomen

Uitleg, voorbeelden en zelf oefenen

Protonen, neutronen en elektronen: de onderdelen van een atoom

Een atoom bestaat uit een kleine kern met protonen en meestal neutronen, met elektronen daaromheen. Protonen zijn positief, elektronen negatief en neutronen neutraal. Een neutraal atoom heeft evenveel protonen als elektronen.

Welke deeltjes zitten waar?

De kern bevat bijna alle massa van een atoom. De elektronenwolk neemt vrijwel de hele omvang in. Elektronen worden in schooltekeningen vaak op cirkels gezet, maar hebben in werkelijkheid geen vaste planeetbanen.

DeeltjePlaatsRelatieve ladingMassa ongeveer
ProtonKern+11 u
NeutronKern01 u
ElektronBuiten de kern−10,00055 u

Van atoomnummer naar aantallen

Het atoomnummer geeft het aantal protonen. Het massagetal telt protonen plus neutronen. Bij een neutraal atoom is het aantal elektronen gelijk aan het aantal protonen; bij een ion moet je ook de lading gebruiken.

Werk het stap voor stap uit

Een neutraal zuurstof-18-atoom heeft Z = 8. Tel de drie soorten deeltjes.

  1. Protonen = Z = 8.
  2. Neutronen = A − Z = 18 − 8 = 10.
  3. Neutraal betekent evenveel elektronen als protonen.

8 protonen, 10 neutronen en 8 elektronen.

Heeft elk atoom een neutron?

Nee. De kern van het meest voorkomende waterstofisotoop, waterstof-1, bevat één proton en geen neutronen. De uitspraak “alle atomen hebben neutronen” is dus te sterk.

Bij gewone chemische reacties blijven de atoomkernen intact. Elektronen en de bindingen tussen deeltjes spelen de hoofdrol. Veranderingen in de kern horen bij kernreacties.

Test jezelf

Vraag 1 van 3

Waar zitten protonen?